Chryzantemy – kwiaty nie tylko na pożegnanie

11/10/2017 0

Chryzantemy złociste w kryształowym wazonie – słowa tej przedwojennej piosenki wiele mówią o bohaterce dzisiejszego artykułu.

Niewiele jest roślin mających tyle form i kolorów, które dorównają chryzantemie trwałością i uniwersalnością wykorzystania. Niestety, chryzantema jest kwiatem kojarzonym, głównie z florystyką funeralną i świętem 1 listopada, a szkoda… Bo jest rośliną, której mnogość odmian, kolorów i form, a także całoroczna dostępność, powinna zachęcać do wykorzystania jej jako pięknego elementu bukietu czy kompozycji.

Kwiaty te zachwycają cały rok, jednakże to teraz jesienią są najcudowniejsze. Ich kolory od żółci, złota, pomarańczy po czerwień podkreślają naszą polską złotą jesień. Dodatkowo formy w jakich są dostępne pozwalają na wyzwolenie kreatywności.

Chryzantema, fot. floradania.dk

Chryzantema, fot. floradania.dk

Chryzantemy, fot. floradania.dk

Chryzantemy pięknie komponują się z dodatkami dalii, astrów, gerber. Pasują do odważnych zestawień ze storczykami np. z Vandą. Świetnymi dodatkami do chryzantemy są przebarwiające się liście, ilex, jarzębina czy kasztany. Co więcej bardzo dobrze sprawdza się w kompozycjach z dyniami. We florystyce funeralnej pięknie wyglądają na tle gałązek jodły, tui, jałowca w towarzystwie naturalnych dodatków, których o tej porze przyroda oferuje nam co niemiara. Dzięki swojej trwałości stała się kwiatową ikoną późnojesiennych kompozycji funeralnych. Jest jednym z niewielu gatunków, które w tym czasie odznaczają się na rynku dostępnością w tak licznych formach i kolorach.

Do wykorzystywania chryzantem powoli przekonują się młodzi floryści. A o to przykład zdolnego florysty pana Mateusza Mąka.

Praca: Mateusz Mąka

Praca: Mateusz Mąka

Praca: Mateusz Mąka

Praca: Mateusz Mąka

Albo u bardzo kreatywnej Izy Tkaczyk:

Iza Tkaczyk

Iza Tkaczyk

Kilka słów o pochodzeniu chryzantemy

Chryzantemy uprawiane są od bardzo dawna. O jednym z jej hodowców wspomina już wielki chiński uczony i filozof Konfucjusz, żyjący 500 lat p.n.e. O ich pochodzeniu wiemy na pewno tylko tyle, że są z Dalekiego Wschodu. Co do ich ojczyzny trwają spory między Chinami, a Japonią. W obu krajach jest bardzo ceniona. W Japonii Cesarz zasiada na chryzantemowym tronie, a kwiat ten jest obecny w jego godle. W Chinach otaczane były wielką czcią.

Do Europy sprowadzili je w XVII wieku Holendrzy, ale wtedy roślina nie wzbudziła wielkiego zainteresowania. Holandia była opanowana wtedy gorączką tulipanów. Dopiero gdy do Francji, pod koniec XVIII wieku, dotarły z Chin wielokwiatowe odmiany chryzantem, kwiaty te podbiły serca Francuzów i Brytyjczyków, którzy zajęli się ich hodowlą i rozsławili je na całą Europę.

Łacińska nazwa Chrysanthemum wywodzi się od greckich słów chryzos – złoto i anthemon – kwiat. Takiego bowiem koloru są kwiaty jednego z jej dzikich gatunków. Chryzantema czy złocień – czasami trudno określić, która nazwa jest prawidłowa.

Rodzaje chryzantemy

Ostatnio botanicy jeszcze bardziej sprawę skomplikowali wprowadzając nowy podział. Do dawnego rodzaju Chrysanthemum według nowej systematyki należą tylko gatunki jednoroczne. Wieloletnie zaś zaliczono do następujących rodzajów:

– Argyranthemum – argyrantemum – nie zimuje u nas w gruncie,

oraz zimujące w gruncie i uprawiane pod osłonami:

– Dendrathema – do tego rodzaju zaliczamy Dendrantemę gałązkową, bo to bylina,
– Leucanthemum – jastruń,
– Tanacetum – wrotycz.

Na kwiat cięty uprawia się wielką ilość odmian wywodzących się od chryzantemy wielkokwiatowej:

– Dendranthema grandiflora

Aby zbytnio nie komplikować, będę się dalej posługiwał nazwą chryzantema, bo i tak nazwa ta dalej występuje w użyciu. A sprawy systematyki nadal do końca nie są ustalone, więc zostawiam je botanikom.

Chryzantema należy do rodziny astrowatych – Astreaceae i ma charakterystyczny dla niej kwiatostan – koszyczek. U wielu odmian kwiatostan wygląda jak pojedynczy kwiat. Kwiaty, umieszczone na tarczowato spłaszczonym dnie kwiatostanu, są dwojakiego rodzaju: rurkowate i języczkowate. Języczkowate są bardziej okazałe od rurkowatych, umieszczone zazwyczaj na obrzeżach koszyczka są ozdobną częścią kwiatostanu.

Ze względu na wygląd kwiatostanu w zależności od liczby okółków kwiatów języczkowatych ogrodnicy dzielą dzielą chryzantemy na:

  • pojedyncze
  • półpełne
  • pełne

Ze względu na ułożenie kwiatów języczkowatych na:

  • pomponowe
  • kuliste
  • półkoliste
  • płaskie
  • parasolkowate
  • igiełkowe

Oddzielną grupą są odmiany anemonowe, w których kwiaty rurkowe są wydłużone i tworzą wypukłe oczko w środku kwiatostanu.

chryzantema igiełkowa

chryzantema igiełkowa

chryzantema anemonowa

chryzantema anemonowa

W literaturze można spotkać również podział na gatunki:

  • wielkokwiatowe kwiatostany o średnicy 16-20 cm hodowane na pojedynczy kwiat,
  • średniokwiatowe
  • drobnokwiatowe – do nich należy spora grupa chryzantem gałązkowych
  • drobniutka – cała grupa Santini

 

chryzantema wielkokwiatowa

Chryzantema wielkokwiatowa

chryzantema santini

Chryzantema Santini

Chryzantema 'Etrusko'

Chryzantema Etrusko

Kilka ciekawych odmian chryzantem wielkokwiatowych:

  • ‚Creamist Lemon’ – kremowo-żółta
  • ‚Boris Becker’ – biała
  • ‚Boris Becker Sunny’ – żółta
  • ‚Etrusko’ – fioletowa przepiękny ciekawy kształt
  • ‚Annecy Dark’ – o kwiatach wałeczkowatych – piękny kolor lila róż
  • ‚Annecy Yellow’ – o kwiatach łyżeczkowatych
  • ‚Saffina’ – igiełkowa złota

Z gałązkowych:

  • ‚Annecy Dark’
  • ‚Charmena’
  • ‚Orinoco’
  • ‚Ivy’

Zakup chryzantem i postępowanie z nimi w kwiaciarni

Na co należy zwrócić uwagę podczas zakupu:

  • Kwiatostany odmian pełnych powinny być całkowicie rozwinięte – ich płatki (kwiaty języczkowate) skupione w środku koszyczka nie mogą mieć zielonego zabarwienia,
  • kwiaty odmian pojedynczych i półpełnych powinny mieć w pełni wybarwione płatki, a kwiaty rurkowate zielone,
  • odmiany gałązkowe powinny mieć jeden lub dwa kwiaty wierzchołkowe rozwinięte, a pozostałe wybarwione,
  • łodygi powinny być proste i sztywne, a liście bez uszkodzeń mechanicznych i śladów chorób
    kwiaty powinny być napojone.

Po zakupie, transportujemy nasze rośliny ostrożnie, obchodzimy się z nimi delikatnie, w przypadku odmian pełnych uważamy by nie wyrwać płatków, bo wtedy rozsypie się nam cały kwiatostan.

chryzantema 'Anastasia Green'

chryzantema Anastasia Green

Postępowanie z chryzantemami w kwiaciarni:

  • podcinamy końcówki łodyg na skos i wstawiamy do wazonu z odpowiednio dobraną do kwiatów ciętych odżywką – wtedy wodę możemy wymieniać co 5 dni
  • w wypadku braku odżywki możemy zastosować kwasek cytrynowy, lekko zakwaszając wodę – wtedy wodę w wazonie wymieniamy codziennie
  • kwiaty ustawiamy z dala od słońca i kaloryferów – raczej w chłodniejszym miejscu

Po długotrwałym transporcie jedność roślin możemy przywrócić zanurzając końcówki łodyg we wrzącej wodzie (aż przestaną lecieć bąbelki powietrza). Po tym zabiegu roślinę ponownie podcinamy, wstawiamy do wody z odpowiednią odżywką i odstawiamy na kilka godzin w chłodne miejsce. Nawodnione kwiaty są gotowe do sprzedaży. Można, zamiast zaparzania, zastosować specjalny preparat do odpowietrzania wiązek przewodzących znajdujących się w łodygach.

Wielkimi krokami zbliża się okres największego zapotrzebowania na chryzantemy – jak wybrać bardzo popularne jesienią chryzantemy doniczkowe?

Najbezpieczniej zawsze kupować rośliny przechowywane w ciągu dnia na dworze, albo w pomieszczeniach zapewniających im odpowiednie warunki: dostęp światła, powietrze, raczej niezbyt wysoką temperaturę. W kwiaciarni najlepiej eksponować je na zewnątrz, a przechowywać w widnych i chłodnych pomieszczeniach.
Kupowane rośliny powinny być zdrowe, jędrne i dobrze wybarwione. Kwiaty pełne powinny tworzyć kule nie pokazując środka, tzw. „oka”. Jeśli widzimy kwiatowe „oko” znaczy to, że roślina właśnie przekwita.
W okresie późnej jesieni kiedy zdarzają się już przymrozki bardziej na nie odporne są chryzantemy gałązkowe, a odmiany wielkokwiatowe – tzw. kule – są mniej odporne na niskie temperatury.

No to teraz korzystajmy z naszej wyobraźni i kreatywności.. Twórzmy przepiękne kompozycje z udziałem tych pięknych, cesarskich kwiatów.

O autorze
Michał Bursig

Michał Bursig

absolwent wydziału rolniczego Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie oraz Marketingu i Zarządzania na Politechnice Świętokrzyskiej. Z branżą kwiatowa związany od 1992 roku. Współwłaściciel Kwiaciarni Pod Zegarem w Kielcach i firmy szkoleniowej, wykładowca botaniki, fizjologi roślin oraz wiedzy o roślinach na szkoleniach bukieciarskich i florystycznych, specjalista od nawożenia roślin.

Komentarze

Twój e-mail nie zostanie opublikowany. *