Ostrokrzew kolczasty – ilex – w kompozycji na Boże Narodzenie

14/12/2014 (aktualizacja: 20/04/2026)

Ilex aquifolium

Gatunek krzewu z rodziny ostrokrzewowatych. Występuje naturalnie w Europie i Afryce. Rośnie jako roślina podszytowa różnych drzewostanów liściastych. Jest szeroko rozpowszechniony w uprawie w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej jako roślina ozdobna. I jest jedną z bardziej znanych w Europie roślin Bożego Narodzenia. W Anglii nazywany jest: holly, common holly, English holly, Christmas holly.

ilex
foto: Przemysław Tomczyk

To co my najczęściej używamy we florystyce to pędy z liśćmi lub tylko z owocami.

Owoce są kuliste lub elipsoidalne, najczęściej krwistoczerwone, nieduże, trujące dla ludzi. Dostępne w tej chwili jako materiał cięty są kolory owoców od kremowo białego przez żółty, pomarańczowy aż do tradycyjnego czerwonego. Dojrzałe owoce utrzymują się na gałązkach w ciągu zimy.Ostrożnie należy stosować owoce ostrokrzewu kolczastego, bo te mogą spowodować wymioty i biegunkę.

Ilex ma zastosowanie jako roślina cięta, ale bardzo lubiana jest również w ogrodach ze względu na to, że jest zimozielona. Ja w swoim ogrodzie mam dwie odmiany. Rośnie dość wolno dlatego też tnę z dużą ostrożnością i jeśli mogę kupić, to wolę kupić.

Roślina jest też stosowana w ziołolecznictwie i medycynie ludowej. Jednak z owoców ostrokrzewu kolczastego należy korzystać ostrożnie, bo te mogą spowodować wymioty i biegunkę.

Ciekawostki:

  • Ostrokrzew był przedmiotem kultu w wielu religiach i w mitologii. Był świętym drzewem Saturna i Marsa, związanym z żywiołem ognia, był poświęcony celtyckiemu bogu światła oraz bogini obfitości.
  • Jest jednym z dziewięciu świętych drzew używanych do palenia rytualnych ognisk celtyckich.
  • Według przesądów ludowych ostrokrzew jest drzewem zapewniającym ochronę, często wykorzystywanym jako zaklęcie przeciw piorunom, sadzi się je przy domu w charakterze strażnika. Uważa się, że zabezpiecza przed trucizną, złymi duchami i złymi czarownikami, jak również odpędza niebezpieczne dzikie zwierzęta.
  • Magiczne właściwości ostrokrzewu znajdują także wyraz w literaturze. Różdżka Harry’ego Pottera, zrobiona była z drzewa ostrokrzewu.

_DSC0148

_DSC0152

_DSC0158

_DSC0167

_DSC0170

_DSC0176

_DSC0178

_DSC0180

_DSC0185

_DSC0187

_DSC0194

_DSC0199

_DSC0203

_DSC0205

_DSC0208

_DSC0212

foto: Przemysław Tomczyk
Katarzyna Greta Grondkowska
Katarzyna Greta Grondkowska

Dyplomowana Mistrzyni Florystyki, właścicielka szkoły florystycznej Gretaflowers. Od wielu lat działam na rynku polskim szkoląc kolejne pokolenia. Na swojej ścieżce rozwoju florystycznego czerpałam z doświadczeń i mądrości moich nauczycieli. Andreas Faber, Gregor Lersch, Robert Miłkowski, Mariola Miklaszewska, Doreen Sider to moi przewodnicy w drodze do miejsca, w którym aktualnie jestem. Gretaflowers Szkoła Florystyczna to nie tylko szkoła, nie tylko kursy, nie tylko miejsce zdobywania wiedzy, ale także spotkanie z człowiekiem, wymiana doświadczeń, dzielenie się rozwiązaniami.