Chryzantemy cięte w kwiaciarni. Odmiany, zastosowanie i pielęgnacja
Chryzantemy to znacznie więcej niż tradycyjne kwiaty na Wszystkich Świętych. Od drobnych santini, przez odmiany gałązkowe, po okazałe kwiaty wielkokwiatowe - oferują ogromną różnorodność form, kolorów i zastosowań. Jak wybierać chryzantemy w hurtowni, na co zwracać uwagę przy zakupie i jak zadbać o ich trwałość w kwiaciarni?
06/10/2023 (aktualizacja: 19/10/2026)
Chryzantema od lat pozostaje filarem jesiennej oferty kwiaciarni i niekwestionowanym bohaterem października. Żaden inny kwiat cięty nie daje florystom tak szerokiego wyboru form: kwiatostany przybierają kształt półkul, pomponów, a nawet efektownych kul o średnicy sięgającej kilkunastu centymetrów. To nie tylko dopełnienie klasycznych bukietów jesiennych, ale też materiał pierwszego wyboru do nowoczesnych aranżacji, które czerpią inspirację z modnych odcieni ochry, różu, fioletu, brązu i żółci. Dodatkowym atutem jest legendarna wytrzymałość, dzięki której chryzantemy sprawdzają się w kompozycjach mających cieszyć oko przez wiele dni.
W profesjonalnym handlu wyróżnia się trzy podstawowe grupy: santini, chryzantemy gałązkowe i wielkokwiatowe. Każda ma nieco inny charakter i możliwości zastosowania.
Santini – drobne kwiaty, duże możliwości
Santini to drobnokwiatowa grupa chryzantem gałązkowych, która ze względu na swoją popularność funkcjonuje w handlu jako osobna kategoria. Na jednej łodydze rozwija się wiele niewielkich kwiatostanów – od regularnych pomponów po otwarte formy przypominające miniaturowe stokrotki.
Ich różnorodność najlepiej pokazują konkretne odmiany. Do najczęściej używanych należy Peptalk z intensywnie zielonymi, pomponowymi kwiatostanami, czy Baykal z drobnymi, białymi kwiatami. Rodzina Rossi obejmuje odmiany w odcieniach bieli, kremu, różu i łososia, a Yin Yang charakteryzuje kontrast płatków ze środkiem.
Różnorodność widać też w budowie kwiatów. Biała Maradona ma wąskie, igiełkowate płatki, przypominające miniaturowe chryzantemy pająkowate, natomiast różowofioletowa Miri wyróżnia się nietypowymi płatkami o łyżeczkowato rozszerzonych końcach.
.Santini doskonale sprawdzają się w bukietach mieszanych, lekkich kompozycjach naturalnych i dekoracjach wymagających drobniejszej struktury. Dobrze łączą się z większością kwiatów – zwłaszcza z różami, daliami, hortensjami czy wszelkimi sezonowymi dodatkami. Można też tworzyć z nich lekkie bukiety z kilku odmian uzyskując interesującą kompozycję opartą wyłącznie na chryzantemach.
Chryzantemy gałązkowe – objętość i różnorodność form
Chryzantemy gałązkowe to jedna z najbardziej uniwersalnych grup kwiatów ciętych. Na rozgałęzionej łodydze rozwija się kilka lub kilkanaście kwiatostanów, które mogą różnić się wielkością, kształtem i stopniem wypełnienia płatkami.
Mogą być pełne, dekoracyjne, anemonowe lub przypominać niewielkie dalie i astry. Kilka kwiatów rozwijających się na jednej łodydze pozwala uzyskać sporą objętość bez nadmiernego zagęszczania bukietu.
Wśród podstawowych białych odmian dobrze znane są Baltica i Chic. Pierwsza ma pełne, dekoracyjne kwiatostany, druga wyróżnia się wyraźnym zielonym środkiem, potocznie nazywanym przez florystów „oczkiem”. Są też odmiany pomponowe jak Deligreen o głębokiej zielonej barwie. To przykłady odmian, w których sama forma i kolor kwiatostanu mogą stać się ważnym elementem kompozycji.
To bardzo uniwersalna grupa. Chryzantemy gałązkowe doskonale sprawdzają się w bukietach okolicznościowych, dekoracjach ślubnych i kompozycjach funeralnych. Odmiany o większych, pełnych kwiatach pozwalają budować objętość, natomiast te z widocznym środkiem wprowadzają lekkość i bardziej naturalny charakter. Z kolei zielone pompony mogą stanowić interesujący kontrast dla róż, dalii i innych kwiatów o wyrazistych barwach.
Chryzantemy wielkokwiatowe – jeden kwiat, mocny efekt
Chryzantemy wielkokwiatowe, nazywane również jednogłówkowymi, wyróżniają się dużym kwiatostanem osadzonym na pojedynczej łodydze. W tej grupie znajdziemy zarówno odmiany o zwartej, pełnej formie, jak i kwiaty o długich, fantazyjnie ułożonych płatkach.
Dobrym przykładem tej różnorodności jest Topspin – biała odmiana o długich, wąskich, igiełkowatych płatkach i zielonkawym środku, przypominająca chryzantemy pająkowate. Zupełnie inny charakter ma Alemani, o pełnym, dekoracyjnym kwiatostanie w intensywnie zielonym kolorze. Ciekawostką w ofercie Zentoo jest Tutu – efektowna biała chryzantema o bardzo dużym, gęsto wypełnionym kwiatostanie, którego forma może przywodzić na myśl dalię.
Chryzantemy wielkokwiatowe sprawdzają się jako dominujący element bukietów, dekoracji ślubnych i kompozycji funeralnych. Ich wyrazista forma pozwala uzyskać mocny efekt nawet przy niewielkiej liczbie kwiatów. Szczególnie interesująco prezentują się w nowoczesnych aranżacjach, gdzie pojedynczy kwiatostan staje się głównym elementem kompozycji.
Chryzantema wielkokwiatowa ‘Honeymoon’
Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Przy wyborze chryzantem liczy się nie tylko kolor i wielkość kwiatów, lecz także jakość całego pęczka. Łodygi powinny być mocne, liście jędrne, a kwiatostany wolne od uszkodzeń i oznak chorób. Szczególnie niebezpieczna jest szara pleśń, która może rozwijać się w warunkach podwyższonej wilgotności.
W przypadku chryzantem gałązkowych warto ocenić liczbę i rozmieszczenie kwiatostanów. Przy odmianach wielkokwiatowych istotna jest sztywność łodygi, która musi utrzymać ciężar dużego kwiatu. Znaczenie ma również stopień rozwoju – materiał kupowany do natychmiastowego wykorzystania powinien prezentować oczekiwany efekt, natomiast przy wcześniejszych zamówieniach trzeba uwzględnić czas przechowywania.
Pielęgnacja chryzantem w kwiaciarni
Chryzantemy należą do trwałych kwiatów ciętych, ale wymagają prawidłowego przygotowania po dostawie. Łodygi należy świeżo przyciąć, usunąć liście znajdujące się poniżej poziomu wody i umieścić kwiaty w czystych pojemnikach. Warto stosować odpowiednie preparaty kondycjonujące, które wspierają nawodnienie i ograniczają rozwój drobnoustrojów.
Profesjonalne przechowywanie najlepiej prowadzić w temperaturze około 0-2°C, unikając jednocześnie kondensacji wilgoci na kwiatostanach. Podczas ekspozycji w kwiaciarni ważna jest czysta woda, ochrona przed źródłami ciepła i ograniczenie uszkodzeń mechanicznych, zwłaszcza przy odmianach o dużych, gęstych kwiatach.
Przy właściwej pielęgnacji chryzantemy mogą zachować dekoracyjny wygląd przez dwa tygodnie, a niektóre odmiany nawet dłużej. To jeden z powodów, dla których pozostają tak ważnym materiałem we florystyce funeralnej i codziennej sprzedaży.
Chryzantema nie tylko na Wszystkich Świętych
Choć w Polsce chryzantemy nadal silnie kojarzą się z listopadowym świętem, współczesne odmiany coraz częściej pojawiają się w bukietach ślubnych, dekoracjach eventowych i nowoczesnych kompozycjach sezonowych. Hodowcy rozwijają kolekcje o nowych kolorach, nietypowych formach oraz coraz lepszych parametrach użytkowych.
Dla florysty oznacza to znacznie większy wybór niż jeszcze kilkanaście lat temu. Drobne santini, bogato kwitnące odmiany gałązkowe i efektowne chryzantemy wielkokwiatowe pozwalają budować kompozycje o zupełnie różnym charakterze. Warto więc poznawać konkretne odmiany, zamiast traktować chryzantemę jako jeden, dobrze znany jesienny kwiat.
Źródła
W tym temacie
