Zasady kompozycji we florystyce – oddziaływanie barw

Dobór kolorów to znacznie więcej niż kwestia gustu. Barwy mogą uspokajać, dodawać energii, podkreślać charakter kompozycji lub całkowicie zmieniać jej odbiór. Warto poznać zasady, które od lat wykorzystują floryści.

13/04/2023 (aktualizacja: 08/06/2026)

W aranżacjach florystycznych barwy lub zespoły barw, w zależności od ich intensywności i usytuowania, mogą zmieniać siłę wyrazu kompozycji. Barwy jaskrawe i ciepłe są w kompozycji na pierwszym planie, natomiast barwy zimne sprawiają wrażenie oddalania się. Stosowane w aranżacjach subtelne odcienie barw działają kojąco, mocne zaś barwy, o wysokiej intensywności, pobudzają i niepokoją. Barwy jasne odbiera się jako bliskie, a barwy ciemne jako dalekie. Biorąc pod uwagę ciężar optyczny, jasne barwy wydają się lekkie, a barwy ciemne – cięższe.

Fot. Jasne barwy są lekkie i bliskie
Fot. Ciemne odcienie barw umieszczone na dole kompozycji tworzą najbardziej harmonijne efekty

Ciemne i czyste barwy są przesadne, z kolei pastele kojarzą się ze skromnością. Warto pamiętać, że barwy jasne stosuje się na ogół w górnej części kompozycji, przed lub nad barwami ciemniejszymi. Przez świadome odwrócenie tego porządku można uzyskać zaskakujący efekt zwiększenia głębi kompozycji, pod warunkiem wprowadzenia jasnych elementów w formie akcentu. Ta sama prawidłowość dotyczy odwrotnej sytuacji, gdy w wysokich partiach kompozycji wprowadza się drobne, ciemne punkty. Intensywność barwy raz zaakcentowanej części kompozycji nie powinna się powtórzyć w innym jej miejscu. Generalnie lekkie i jasne kwiaty, a także zieleń zamykają kontur kompozycji. Z kolei bardzo ciężkie w kolorze elementy, umieszczone nisko i wewnątrz pracy, sprawiają wrażenie stabilności i budują należytą proporcję. Wrażenia, jakie wywołują barwy, zależą także od faktury powierzchni kwiatów i naczyń. Powierzchnie gładkie i błyszczące uwydatniają lekkie i jasne kolory. Chropowate, szorstkie i rustykalne powierzchnie z kolei obniżają odcień barwy.

Fot. Ciemne tło wzmacnia wyraz barwy

Barwy wywołują nastroje, toteż florysta, znając właściwości barw, może wpływać na emocje, doznania i samopoczucie klienta. Barwa czerwona jest bardzo aktywna, ciepła i namiętna. Pobudza apetyt. Jej nadmiar niestety męczy. Barwa pomarańczowa również jest ciepła i pełna optymizmu. Barwa żółta ożywia, daje jasność. Czasami jaskrawą żółć łączy się z zazdrością i zawiścią. Barwa zielona to łagodność, spokój, orzeźwienie, nadzieja i tęsknota. Błękit kojarzy się z chłodem, wodą i lodem. Wyraża zwiewność i uduchowienie, wierność i zaufanie oraz nieskończoność. Purpura jest szlachetna i wytworna, ale w dużej ilości działa melancholijnie i przygnębiająco. Czerń wywołuje strach, przerażenie, ale też sprawia wrażenie czegoś nieskończenie majestatycznego, eleganckiego i wytwornego. Biała barwa jest pełna godności, ale też i chłodu oraz bierności. Szary to brak zdecydowania, idealny dla wszystkich innych kolorów.

Fot. Jasne barwy dobrze oddziałują blisko, ciemne – daleko
Fot. Barwy w ciemnych tonach potęgują siłę i głębię kompozycji

Piotr Salachna

kompozycje i zdjęcia: autor

Materiał pochodzi z czasopisma Nasz Dom i Ogród – Flora z numeru 5/2022.

Piotr Salachna
Piotr Salachna

Profesor Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Założyciel i kierownik Podyplomowych Studiów Florystyka na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w Szczecinie, doktor z zakresu roślin ozdobnych, dyplomowany mistrz florystyki, międzynarodowy sędzia florystyki.